X
تبلیغات
رایتل
تو این وبلاگ هر چیزی که دیدید تعجب نکنید!
پنج‌شنبه 24 مرداد‌ماه سال 1387
بین التعطیلین

چندی از همکارانم خواستند تا در باب بین التعطیلین، مطالبی بنویسم، به این امید که شنبه‌ی هفته‌ی آینده‌شان تعطیل گردد، گر چه مدیر شرکت اعلام کردند که تعطیل نیست، اما به هر حال تحقیقاتی که انجام داده بودم را ارائه می‌کنم:


تحقیقاتی مکفی و جامع، اندر باب بین التعطیلین

 

در این موضوع ترجیح می‌دهم به جای اینکه خودم حرفی بزنم، رجوع کنیم به سخنان بزرگان و قدما، تا بلکه در قضاوتی بی‌طرفانه موضوع روشن‌تر شود:

 

  • اسرار التوحید

محمد بن منور کتابی دارد با عنوان اسرار التوحید فی مقامات شیخ ابی‌سعید که در آن به بررسی سیره‌ی زندگانی جد خویش - ابوسعید ابوالخیر - پرداخته است. فصلی از این کتاب را  مرور می‌کنیم:

باب بین ‌التعطیلین

شیخ ما قدس سره روزی قضای روزگارش چنان شد که خرش دچار نقص فنی گردید، شیخ چاره‌ای اندیشه‌اید و بهر رفع مشکل، عازم سفر بگردید تا مرکب خویش نزد ضمانت خانه (محل گارانتی) بَرَد. چون از دروازه به اندرون شد، شهر را دید که در سکوت و سکون غوطه‌ور است و تعجب کرد و چون علت را از ضعیفه‌ا‌ی متکدی جویا شد، پاسخ بشنید کامروز، شهر سراسر تعطیل است، شیخ نعره‌ای بزد و داد سخن همی در کرد که امروز چگونه تعطیل است و حال آنکه تقویم چیز دیگر گوید؟ پاسخ بشنید دیروز تعطیل و فردا نیز، امروز را امیر تعطیل گردانده تا کِیف مردمان کوک همی گردد. شیخ جامه درید و صیحه‌ای خوف کشید و راه دیار خویش پیش گرفت و بعد از آن هرگز ایام بین التعطیلین را به کسب نگذراند!

 

  • لغت نامه دهخدا

مرحوم علی اکبر خان دهخدا، ذیل عبارت بین التعطیلین چنین می‌نویسد:

بین التعطیلین [beino ta'tileyn] : 1- عرب هر چیز را که بین دو چیزِ تعطیل قرار گیرد چنین خطاب کند. فی المثل فردی که ما بین دو انسان قرار گیرد، چنانچه آن دو، تعطیلِ فکری باشند، فرد میانه بین التعطیلین خوانده می‌شود. (ر.ک. شرکت PTC)

2- معنای ژرفتری نیز دارد، هر چه در اصالت کاربرد این مفهوم در متون گذشته، به عقب تر رفتم، استعمالِ بیشتر یافتم، تا آنجا رودکی (اوایل قرن 4) 211 بار این اصطلاح را به کارگرفته است و حکیم توس (اواخر قرن 4) 30 بار به نیت 30 سال زحمتِ سرودن شاهنامه از این عبارت استفاده کرده است. دیگران نیز بر همین منوال. مثال:

خواجوی کرمانی:

بینِ تعطیلین را باید که تعطیلش کنی

تا سه روزِ پشت هم را خوب تکمیلش کنی

 

فردوسی نقل می‌کند که کیکاووس وقتی با دو عید مواجه شد، حکم داد و روز میان دو عید را نیز تعطیل نمود:

دو عید پس و پیش حاصل شدی

میانَش به یک حکم، کامل شدی

 

میرزاده عشقی:

او کیست که روزهای تحصیلی را

کنکور و حساب و جبرِ تحلیلی را

او کیست که حرف آخرین را بزند

تعطیل کند میان تعطیلی را

 

و هزاران مثال دیگر که از ذکر آنها به دلیل پرهیز از اطناب، منصرف می‌شویم.

 

  • انجیل

در کلیه‌ی اناجیل تحریف شده به ضرس قاطع تأکید شده است که انبیاء هرگز روز میان دو عید را به کار و کسب نگذرانده‌اند و حتی دیگران را از این مصیبت نهی نموده‌اند. چنانچه شیخ محمود شبستری در سروده‌ای لب به اعتراضِ کسانی می‌گشاید که بین التعطیلین را به کار مشغولند و در بیتی به سنت حضرت عیسی اشاره می‌کند (برگرفته از همان اناجیل محروفه) و می‌گوید:

عیسی میان جمع حواری مگر نگفت:

هرگز مباد بین دو عید اشتغالتان؟

 

در باب بین التعطیلین و مشکلات و مصائب آن به همین حد اکتفا می‌کنیم و امید است هیچ انسانی بدان مبتلا نگردد.

 

 

 

 

 

و السلام علیکم و الرحمه الله